Szkolenia w Polsko-Niemieckim Instytucie Terapii Uzależnień:
Szkolenie „Studium Terapii Uzależnień" w Polsko-Niemieckim
Instytucie Terapii Uzależnień
Zgodnie z
zarządzeniem dyrektora PARPA pod nazwą - „Program uzyskiwania
kwalifikacji zawodowych przez osoby prowadzące terapię uzależnienia od alkoholu
i współuzależnienia w zakładach lecznictwa odwykowego (znowelizowany dnia
12.10.2009 roku)" § 2 ust 1 p. 1 Etap Pierwszy Programu obejmuje: szkolenie w
zakresie podstawowych umiejętności udzielania pomocy psychologicznej oraz
nowoczesnych metod diagnozowania i terapii uzależnienia i współuzależnienia w
wymiarze nie mniejszym niż 650 godzin zajęć dydaktycznych.
650
godzinne szkolenie składa się z trzech części:
a.
Część I Trening interpersonalny i intrapsychiczny
(100 godzin)
b.
Część II Podstawowe umiejętności pomagania i pracy
z grupą (100 godzin)
c.
Część III Nowoczesne metody diagnozowania i
leczenia uzależnienia i innych problemów związanych z uzależnieniami (450
godzin)
Szkolenie
obejmuje 100 godzin wykładów, 100 godzin treningu i 450 godzin warsztatów -
łącznie 650 godzin.
Części I i II
szkolenia obejmują swoim zakresem merytorycznym:
a.
trening interpersonalny i intrapsychiczny;
b.
wiedzę na temat istoty pomagania, ćwiczenia
doskonalące praktyczne umiejętności wsparcia psychologicznego;
c.
wiedzę i ćwiczenia z zakresu specyfiki kryzysu,
rodzajów kryzysu, metod i form pomagania człowiekowi w kryzysie;
d.
naukę rozumienia procesów zachodzących w grupie
terapeutycznej i metod prowadzenia grup.
PROGRAM SZKOLENIA:
Założenia
programowe:
Przy
konstrukcji poniższego programu przyjęto następujące założenia:
1.
Uzależnienie od alkoholu jest chorobą, co oznacza,
że musi być leczona. Z faktu, iż jest to choroba wynika również możliwość
diagnozowania (rozpoznawania) uzależnienia na podstawie zespołu konkretnych
objawów. Podstawowym systemem diagnostycznym, do którego odwołuje się poniższy
program jest ICD-10, chociaż terapeuci powinni zapoznać się także z innymi
systemami diagnostycznymi. Objawy uzależnienia wg ICD-10 to:
a.
silne pragnienie lub poczucie przymusu zażywania
substancji,
b. trudności w
kontrolowaniu zachowania związanego z zażywaniem substancji w zakresie
rozpoczęcia, zakończenia i poziomu zażywania,
c.
fizjologiczne objawy stanu odstawienia,
występujące, gdy zażywanie substancji zostało przerwane lub zmniejszone,
przejawiające się specyficznym dla danej substancji zespołem abstynencyjnym,
lub zażywanie tej samej lub podobnej substancji w celu złagodzenia lub
uniknięcia objawów abstynencyjnych,
d. stwierdzenie
zmiany tolerancji (potrzeby zażywania zwiększonej dawki substancji w celu
uzyskania efektów poprzednio osiąganych przy pomocy mniejszych dawek),
e.
postępujące zaniedbywanie alternatywnych
przyjemności i zainteresowań z powodu zażywania danej substancji, zwiększenie
ilości czasu koniecznego do zdobycia lub zażywania alkoholu, albo na usuwanie
skutków jego działania,
f.
picie mimo wyraźnych dowodów szkodliwych
następstw, takich jak uszkodzenia wątroby powodowane nadmiernym piciem, stany
depresyjne występujące po okresach intensywnego używania tych substancji,
uszkodzenia funkcjonowania poznawczego związane z substancjami - w tych
przypadkach potrzebne jest rozpoznanie czy zażywający był lub mógłby być świadomy
natury i zakresu tych szkód.
2.
Aby zrozumieć mechanizm patogenezy uzależnienia w
wystarczającym stopniu, aby móc efektywnie leczyć osoby uzależnione pomocne są
koncepcje opisujące psychologiczne mechanizmy uzależnienia. Użyteczną koncepcją
w tym zakresie jest koncepcja psychologicznych mechanizmów uzależnienia
autorstwa Jerzego Mellibrudy. Zakłada ona występowanie następujących
mechanizmów:
a.
nałogowego regulowania uczuć, którego istotą jest
zastąpienie naturalnej, regulacyjnej roli własnej aktywności człowieka przez
regulację chemiczną;
b.
mechanizmu iluzji zaprzeczeń, działającego w
sferze poznawczej, będący w gruncie rzeczy systemem innych mechanizmów
obronnych, takich jak racjonalizacja, minimalizacja, intelektualizacja etc.
którego głównym celem jest ochrona dalszego picia i obrona poczucia własnej
wartości;
c.
mechanizm rozpraszania i rozdwajania JA, który to
mechanizm działając w strukturze JA prowadzi do destrukcyjnych zmian w tym
obszarze.
3.
Uzależnienie to choroba bio-psycho-społeczna, co
oznacza, że w jej wyniku następują u człowieka niekorzystne zmiany zarówno w
sferze somatycznej, psychologicznej jak i społecznej. Z tego wynika konieczność
udzielenia całościowej pomocy osobie uzależnionej, zarówno od strony
psychologicznej, fizycznej jak i społecznej. Na powstawanie uzależnienia ma
wpływ kilka czynników - predyspozycje biologiczne, osobowościowe, społeczne.
Przyjmowanie substancji psychoaktywnych czy nadużywanie alkoholu w pewnym
momencie zaczyna przybierać formę równoważenia nieprawidłowości rodzinnych.
Poprzez częste picie alkoholu może dojść do powstania uzależnienia. Na deficyty
w funkcjonowaniu człowieka w różnych sferach jego życia nakładają się następnie
psychologiczne mechanizmy uzależnienia i zawłaszczają one wszystkie sfery jego
funkcjonowania.
4.
Uzależnienie uszkadza także sferę duchowości,
rozumianej jako sfera wartości i dążeń człowieka. Z tego wynika konieczność
uporządkowania w terapii równie sfery duchowej funkcjonowania człowieka. W tej
dziedzinie decyzja o dokonaniu zmian jest bardzo osobistą decyzją człowieka,
wskazane jest jednak pokazanie pewnych dróg radzenia sobie. W trakcie terapii
możliwe jest głównie wskazanie pewnych kierunków, w jakich potencjalnie może
następować zmiana.
5.
Uzależnienie jest chorobą chroniczną, postępującą
i potencjalnie śmiertelną, z czego wynika w przypadku rozpoczęcia pomagania
osobie uzależnionej konieczność bezwzględnego zajęcia się w pierwszym rzędzie
leczeniem uzależnienia.
6.
Na skutek długotrwałego działania mechanizmów
choroby uzależnieni na ogół doznają szkód w sferze psychologicznej, społecznej
i fizycznej, uniemożliwiających czerpanie satysfakcji z życia i wnoszenie
efektywnego wkładu do życia społecznego i zawodowego podstawowym celem leczenia
jest przywrócenie zdolności adekwatnego funkcjonowania w społeczeństwie i
czerpania satysfakcji z życia na skutek własnej, konstruktywnej aktywności.
7.
Drogą do tego celu jest:
a.
wypracowanie stabilnej abstynencji;
b.
rozbrajanie psychologicznych mechanizmów
podtrzymujących uzależnienie;
c.
poprawa umiejętności społecznych;
d.
rozwiązanie własnych problemów emocjonalnych i
osobowościowych;
e.
praca nad hierarchią wartości.
8.
Podstawowym sposobem umożliwiającym człowiekowi
uzależnionemu skuteczne zdrowienie jest psychoterapia - metody farmakologiczne
mają wpływ podtrzymujący i/lub uzupełniający. Natomiast farmakoterapia ma
podstawowe znaczenie w leczeniu alkoholowych zespołów abstynencyjnych lub szkód
zdrowotnych związanych z nadużywaniem alkoholu. Terapeuta uzależnień musi być
przygotowany do współpracy z lekarzami, orientować się w szkodach zdrowotnych i
ich objawach tak, aby móc skierować pacjenta do specjalisty. Uzależnienie
powstaje na ogół na bazie wcześniej istniejących problemów przystosowawczych,
emocjonalnych lub osobowościowych chociaż przyczyniają się do jego powstania
również czynniki genetyczne i biologiczne. Z tego wynika potrzeba udzielania
pacjentowi pomocy nie tylko w zakresie problemów związanych z samą istotą
uzależnienia, (takich jak praca nad głodem, nad zapobieganiem nawrotom etc),
ale także potrzeba pracy nad jego problemami przystosowawczymi, emocjonalnymi i
osobowościowymi.
9.
W naszym podejściu do współuzależnienia
przyjmujemy, iż nie jest ono chorobą, ale problemem przystosowawczym.
Tym nie
mniej bycie członkiem ww. rodziny wywołuje szereg rozlicznych zaburzeń,
często przedłużający
się stan kryzysu psychologicznego, zaburzenia adaptacyjne, stan
posttraumatyczny. Rozpoznaniem często spotykanym u osób
wsółuzależnionych jest
najczęściej F43 Członkowie rodzin z problemem alkoholowym mają jednak
prawo do
fachowej pomocy terapeutycznej w placówkach lecznictwa odwykowego.
Zgodnie z
art. 23. Ust 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości członkowie rodziny osoby
uzależnionej od alkoholu dotknięci następstwami nadużywania alkoholu
przez osobę
uzależnioną, uzyskują w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
świadczenia
zdrowotne w zakresie terapii i rehabilitacji współuzależnienia oraz
profilaktyki. W przedkładanym programie prezentowane są różne koncepcje
spotykane w podejściu do współuzależnienia, tzn. zarówno podejście do
współuzależnienia jako do wyodrębnionego zaburzenia z zespołem objawów
jak i
współuzależnienie jako reakcja na stres a także podejście do
współuzależnienia
w ujęciu systemowym.
10.
Zaprezentowano tu podstawy wiedzy na temat ról
dzieci w rodzinie alkoholowej, syndromu DDA i podstaw pomagania ofiarom
przemocy. Wiedza z ww. zakresów jest użyteczna dla terapeuty uzależnień, jednak
szersze jej rozwijanie musi być przedmiotem odrębnych szkoleń.
11.
Program zakłada brak możliwości powrotu do picia
kontrolowanego, a więc konieczność zachowania przez osoby po leczeniu
abstynencji, jako warunku powrotu do zdrowia.
12.
Miarą efektywności terapii jest z jednej strony
abstynencja pacjenta, z drugiej jednak wskaźniki poprawy funkcjonowania zarówno
w wymiarze psychologicznym, mierzone adekwatnymi inwentarzami psychologicznymi,
jak i wskaźniki społeczne, takie, jak powrót do pracy, rozwiązanie problemów
rodzinnych, wyeliminowanie konfliktów z prawem na tle nadużywania alkoholu.
13. Założono, że
osoby mające pomagać terapeutycznie innym muszą sprawnie funkcjonować w
relacjach interpersonalnych, umieć skutecznie nawiązywać satysfakcjonujące
relacje z ludźmi, zdobyć umiejętność dobrego rozumienia siebie i innych oraz
udzielania skutecznego wsparcia psychologicznego. Jest to nauka poprzez własne
doświadczenie w relacjach z grupą. Dlatego też do programu wprowadzono trening
interpersonalny i intrapsychiczny. Dzięki pracy w grupie uczestnicy treningu
uzyskują większą umiejętność świadomego doświadczania własnych myśli, uczuć,
pragnień oraz analizy własnych zachowań. Zwiększenie świadomości własnego stanu
psychicznego sprzyja poprawie relacji z innymi ludźmi. Szkolenie to
ukierunkowane jest również na poprawę samooceny i poczucia sprawczości
uczestników oraz przejęcie przez nich odpowiedzialności za własny rozwój.
Założono, że oprócz szczegółowej wiedzy dotyczącej
samego uzależnienia i metod terapii pracownicy lecznictwa odwykowego muszą
posiadać wiedzę na temat istoty pomagania, doskonalić praktyczne umiejętności
udzielania wsparcia psychologicznego, muszą posiadać wiedzę i umiejętności z
zakresu specyfiki kryzysu, rodzajów kryzysu, metod i form pomagania człowiekowi
w kryzysie, muszą rozumieć procesy zachodzące w grupie terapeutycznej i
posiadać ogólne umiejętności prowadzenia grup, posiadać wiedzę z zakresu psychopatologii,
zaburzeń osobowości oraz czynników mających wpływ na powstawanie tych zaburzeń.
Kryteria rekrutacji uczestników.
Szkolenie przeznaczone jest dla
osób, które posiadają:
a.
Posiadają tytuł
zawodowy lekarza, magistra pielęgniarstwa, tytuł zawodowy magistra nauk
humanistycznych, społecznych lub pedagogiki - dla specjalistów;
b.
Ukończona szkoła
średnia lub wyższe studia w innej dziedzinie niż wymienione powyżej - dla
instruktorów terapii uzależnień;
c.
Udokumentowane
szkolenia z zakresu treningu interpersonalnego i intrapsychicznego, a także z
zakresu pomagania w kontakcie psychologicznym lub posiadanie certyfikatów z
dziedziny psychoterapii np. gestalt, terapia krótkoterminowa i inne, liczące,
co najmniej 200 godzin może być podstawą do zwolnienia uczestnika z części
zajęć, decyzje będą podejmowane w trybie indywidualnym, na wniosek osoby
ubiegającej się o udział w szkoleniu;
d.
Szkoła jest uprawniona
do zwolnienia z części zajęć osoby, które legitymują się certyfikatem
psychoterapeuty Polskiego Towarzystwa Psychologicznego / Polskiego Towarzystwa
Psychiatrycznego (zgodnie z § 12a Programu) oraz osoby, które ukończyły
akredytowane szkolenia I etapu wg starego trybu - szkolenie w zakresie podstawowych
umiejętności udzielania pomocy psychologicznej (zgodnie z brzmieniem § 26c
ust.2 Programu).
Wymagane dokumenty:
·
Dyplom ukończenia studiów wyższych lub szkoły średniej;
·
Zaświadczenie z PARPA o nadaniu statusu osoby uczestniczącej w procesie certyfikacji (w
przypadku osób, które ukończyły I etap w starym trybie);
·
Zaświadczenie
o ukończeniu I etapu w starym trybie (dotyczy osób, które chcą zacząć od II
etapu starego trybu);
·
Wypełniona
ankieta zgłoszeniowa.
Warunkiem zakwalifikowania się na
szkolenie jest wpłata na konto bankowe opłaty rekrutacyjnej.
Miejscem
odbywania zajęć jest Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy „Rzemieślnik" 07-306 Brok nad
Bugiem ul. Brzostowa 28.
Walorem
Ośrodka jest:
a)
Korzystna lokalizacja,
w cichym miejscu wśród lasów, sprzyjająca skupieniu, jednocześnie łatwy i tani
dojazd z Warszawy;
b)
Pomieszczenia zarówno
hotelowe, jak i dydaktyczne, spełniające standardy wymagane w tym zakresie
(pokoje jedno; dwu-osobowe i trzy-osobowe z łazienką, duża sala wykładowa, kilka sal
warsztatowych);
c)
Relatywnie niewysoka
cena jednostkowa, za osobodzień;